Samen leren, samen koken: Service Learning rond duurzame en gezonde voeding
Het Service Learning project rond duurzame en gezonde voeding in de bacheloropleiding Voeding- en Dieetkunde van de Odisee hogeschool toont hoe leren, maatschappelijke betrokkenheid en praktijkervaring hand in hand gaan. Door workshops, intervisie en reflectie ontwikkelen studenten niet alleen vakinhoudelijke kennis, maar ook belangrijke persoonlijke en sociale vaardigheden. Het project creëert een positieve impact op kinderen, volwassenen, studenten en buurtorganisaties, en versterkt duurzame samenwerkingen in de Gentse gemeenschap. Zo wordt een zaadje geplant dat blijft groeien: in kennis, engagement en verbinding.
Samen leren, samen koken: Service Learning rond duurzame en gezonde voeding
Hoe breng je theorie tot leven én maak je tegelijk een verschil in de samenleving? Binnen de opleiding Voedings- en Dieetkunde aan Odisee hogeschool gebeurt dat via een inspirerend Service Learning project rond duurzame en gezonde voeding. Wat begon als een onderzoeksproject waarin de Experimententuin-methodiek verkend werd, groeide uit tot een volwaardig onderdeel van het curriculum met impact op studenten, scholen en de buurt.
Van experimententuin tot leeromgeving
De basis van het project ligt in de zogenaamde experimententuin, een plek waar praktijkgericht onderzoek rond voeding, moestuinieren en duurzaamheid samenkomt op de Technologiecampus in Gent. Vanuit scholen in de buurt kwam de vraag naar educatieve activiteiten rond voedselvaardigheden: kinderen leren waar hun eten vandaan komt, hoe ze ermee omgaan en wat gezonde keuzes zijn.
Dit groeide al snel uit tot een win-winsituatie: kinderen uit de buurt ontdekken gezonde, lokale en seizoensgebonden voeding. Studenten krijgen de kans om hun kennis in de praktijk toe te passen en daarbij ook een maatschappelijk engagement op te nemen.
Service Learning als motor in het curriculum
Dit academiejaar bouwde de opleiding het project uit tot een specifiek Service Learning vak, waarbij de tweedejaars een volledig academiejaar aan de slag gaan. Studenten werken in groep en kiezen één van twee trajecten:
-
- Traject voor en met scholen: studenten geven workshops voor kinderen, vertrekkende vanuit de moestuin op de campus. Daarbij is ook de vertaalslag naar de thuiscontext van belang. Studenten ontwikkelen bijvoorbeeld een receptenboekje dat vervolgens thuis kan gebruikt worden.
- Traject voor en met volwassenen: studenten geven kookworkshops op maat van (kwetsbare) volwassenen, met specifieke aandacht voor voedselintoleranties, diëten of voedselvoorkeuren, zoals topsporters.
In beide trajecten staat maatschappelijke betrokkenheid centraal. Studenten ontwikkelen workshops op maat, rekening houdend met de context en noden van hun doelgroep.
Belang van het proces
Aangezien het vak een volledig academiejaar in beslag neemt, is er veel aandacht voor het proces en de ontwikkeling van de workshops. De studenten werken een draaiboek uit, spreken de buurt aan en staan stil bij de impact van hun maatschappelijk engagement en de doelgroepen. Duurzaamheid vormt de rode draad doorheen het project.
Docenten zijn nauw betrokken en voorzien op frequente tijdstippen feedback bij de voorbereidingen. De workshops voeren de studenten zelfstandig uit. Ze nemen de volledige verantwoordelijkheid, wat het leerproces extra krachtig maakt.
Reflectie als sleutel tot groei
Doorheen het project is reflectie essentieel. Er is aandacht voor zelfreflectie en feedback van peers. Studenten wonen de workshops van medestudenten bij en nemen deel aan reflectiegesprekken. Docenten begeleiden intervisiemomenten na afloop van een workshop. Een terugblik op het proces, de impact en de leerervaringen van de workshop wordt uitgebreid besproken.
Impact op meerdere niveaus
De brede impact van het project is duidelijk merkbaar, voor alle betrokkenen.
De kinderen ontdekken op laagdrempelige wijze en met enthousiasme de moestuin en reflecteren over gezonde en duurzame voeding. De volwassen deelnemers tonen grote betrokkenheid en waardering bij de kookworkshops. Het levert ook inzichten aan professionals die ondersteuning bieden in de thuiscontext van kwetsbare volwassenen in de buurt.
De studenten ervaren het project als positief en leerrijk. Ze stappen uit hun comfortzone en dragen concreet bij aan de buurt. Naast de vakinhoudelijke doelstellingen, blikken de vele studenten dankbaar terug op hun maatschappelijk engagement.
Voor de buurt en de opleiding ontstaat een sterke band met scholen en organisaties in Gent, zoals de Brede School en Familiezorg vzw.
Een zaadje dat blijft groeien
Het Service Learning project rond duurzame en gezonde voeding toont hoe onderwijs, praktijk en maatschappelijke betrokkenheid elkaar versterken. Studenten leren niet alleen over voeding, maar ervaren hoe ze echt een verschil kunnen maken.
Of zoals het project het mooi samenvat: het plant een zaadje – bij kinderen, bij volwassenen én bij de studenten zelf – dat blijft groeien, lang nadat de workshop afgelopen is.
Liselotte Van Hevele
Docent Bachelor Voedings- en Dieetkunde
Cloë Vander Stuyft
Dienst Onderwijsontwikkeling en Kwaliteitszorg
