Meer dan een buddytraject
Afgelopen academiejaar sloegen Kanzo en Community Service Learning (CSL) van de Universiteit Antwerpen voor het eerst de handen in elkaar. Die samenwerking bleek een perfecte match. Zowel Kanzo als CSL geloven in de kracht van ontmoeting, maatschappelijke betrokkenheid en leren vanuit de praktijk.
Kanzo is een sociale impactorganisatie die generatiearmoede structureel wil doorbreken. De organisatie focust op jongeren en gezinnen met kinderen in kwetsbare situaties en zet daarbij sterk in op verbinding tussen mensen en leefwerelden. Een van die initiatieven is het project Atlas Buddy, een samenwerking met Atlas, de organisatie die nieuwkomers ondersteunt in hun inburgeringstraject.
Een buddy als sociaal ankerpunt
Nieuwkomers die in Antwerpen aankomen, staan vaak voor heel wat uitdagingen. Een nieuwe taal leren, administratie regelen en een sociaal netwerk uitbouwen zijn niet altijd vanzelfsprekend. “Wie nieuw aankomt in Antwerpen, wil snel zijn plek vinden in de stad. Maar zonder netwerk en vertrouwen kan dit een eenzame en verwarrende periode zijn”, vertelt Atlas. Binnen Atlas Buddy worden nieuwkomers gekoppeld aan vrijwillige buddy’s die hen ondersteunen bij integratie, taalverwerving en maatschappelijke participatie. Samen oefenen ze Nederlands, verkennen ze de stad en bouwen ze stap voor stap aan een netwerk.
Ook CSL-studenten namen die rol op zich. Zo werd rechtenstudente Imani buddy van twee nieuwkomers. Al snel ontdekte ze hoe belangrijk vertrouwen en communicatie zijn. “Communicatie is veel meer dan alleen taal. Geduld, lichaamstaal, een rustige houding en eenvoudige uitleg zijn minstens even belangrijk”, vertelt ze.
Van theorie naar praktijk
Samen met medestudenten Feebe en Merel ging Imani op zoek naar manieren om gevoelige thema’s bespreekbaar te maken. Tijdens hun contacten met nieuwkomers merkten ze dat huisvesting vaak een moeilijk onderwerp is. Niet iedereen voelt zich comfortabel om openlijk over woonproblemen of discriminatie te praten. Daarom ontwikkelden de studenten het spel ‘Huisvesting in kaart’, een laagdrempelige methode om gesprekken over wonen en discriminatie op gang te brengen. Het spel werd samen met nieuwe buddy’s uitgetest binnen de organisatie.
Wat begon als een concrete opdracht, groeide uit tot een betekenisvolle leerervaring. Tijdens het CSL-traject kwamen de studenten immers in aanraking met maatschappelijke thema’s die ze al vanuit hun opleiding kenden. Door de praktijkervaring kregen die theoretische inzichten een gezicht. Voor Imani maakte vooral het verhaal van haar buddy een diepe indruk. “Ik ben nog gemotiveerder geraakt om op te komen voor mensenrechten en discriminatie tegen te gaan. Daarom ben ik ook blij dat ik voor rechten gekozen heb, zodat ik later hopelijk een verschil kan maken voor kwetsbare groepen.”
Foto: Klaar om het spel ‘Huisvesting in kaart’ uit te testen
“Ik ben nog gemotiveerder geraakt om op te komen voor mensenrechten en discriminatie tegen te gaan. Daarom ben ik ook blij dat ik voor rechten gekozen heb, zodat ik later hopelijk een verschil kan maken voor kwetsbare groepen.”
– Imani, student Rechten
Groei langs beide kanten
De impact van het traject beperkte zich niet tot academische inzichten. Studenten ontwikkelden ook belangrijke persoonlijke en professionele vaardigheden. “Ik heb meer geduld ontwikkeld en ben nog bewuster geworden van de moeilijkheden waarmee nieuwkomers geconfronteerd worden,” vertelt Imani. “Tegelijk vond ik het mooi om te zien hoe dankbaar en positief veel nieuwkomers blijven ondanks alle obstakels. Ik denk nu bewuster na over hoe ik zaken eenvoudig kan uitleggen zonder meteen terug te vallen op Engels.”
Ook voor de nieuwkomers betekent een buddy vaak veel meer dan praktische ondersteuning. “Voor veel nieuwkomers is een buddy het eerste echte sociale ankerpunt in België, een band die vaak belangrijker blijkt dan formele trajecten”, getuigt Rik, project- en kwaliteitscoördinator van Kanzo. Door samen te koken, de stad te verkennen of gewoon alledaagse gesprekken te voeren, ontstaan contacten die verder gaan dan het oorspronkelijke traject.
Een blijvende verbinding
Misschien wel het mooiste resultaat van deze samenwerking is dat de betrokkenheid niet stopt wanneer het CSL-traject afloopt. Imani vertelt dat ze verrast was door hoe snel er een echte band ontstond. “Ik had nooit verwacht dat er zo’n oprechte vriendschap kon ontstaan ondanks taal- en leeftijdsverschillen. Daardoor weet ik ook dat ik na het traject contact wil blijven houden met mijn buddy’s.”
Foto: Resultaat van het samen koken met één van de buddy’s van Imani
Die duurzame impact is al direct tastbaar. Feebe besloot na deze ervaring de opleiding Sociaal Werk te starten en Imani blijft actief als Kanzo-buddy. Ook aan de kant van de nieuwkomers groeit het engagement: Kanzo gaf aan dat één van de deelnemers haar buddytraject wil verderzetten, ook nadat de verplichte integratie-uren zijn afgerond.
Een mooi voorbeeld van hoe Community Service Learning niet alleen academische kennis versterkt, maar ook leidt tot duurzame maatschappelijke verbindingen. Een echte win-win voor studenten, organisaties én nieuwkomers!
Eva Van Moer
Docent Community Service Learning
Met dank aan Kanzo en de CSL-studenten, in het bijzonder Imani Zoubaa.
