De wereld in het klein: hoe internationale studenten Leuven (en zichzelf) ontdekken via Service-learning
In het Postgraduaat Internatinal Educating Class (PIEC) worden internationale studenten klaargestoomd voor een internationale en inclusieve onderwijscontext. Service-learning blijkt daarin een logische en krachtige bouwsteen. De studenten trekken erop uit en ontdekken al doende hoe een organisatie werkt en op welke manier zij een meerwaarde kunnen zijn voor deze microkosmos. In een wereld die soms heel groot en complex aanvoelt, creëren onze studenten werkbare, warme, inclusieve miniatuurversies ervan.
De wereld in het klein, inderdaad!
Het Postgraduaat International Educating Class (PIEC)
Wanneer je een groep internationale studenten samenbrengt in Leuven, ontstaat er vanzelf een levendige mix van nieuwsgierigheid, taalverwarring, cultuurverschillen, onverwachte misverstanden, lef en… een flinke portie idealisme. In het Postgraduaat International Educating Class (PIEC) is die diversiteit geen toevallige omkadering, maar het fundament van de opleiding. PIEC wil studenten klaarstomen voor een internationale en inclusieve onderwijscontext, waarin wereldburgerschap, interculturele communicatie en maatschappelijke betrokkenheid centraal staan. Binnen die brede visie bleek service-learning niet zomaar een nieuw vak, maar een logische en krachtige bouwsteen. Want zodra je service-learning toevoegt aan een groep studenten die zelf midden in een migratie- en integratieproces zitten, gebeurt er iets bijzonders. Met een pakket aan IDG’s, SDG’s, reflecties, workshops en echte samenwerkingen met lokale organisaties, ontstaat er een wereld in het klein, netjes verpakt in zeven studiepunten, maar met een impact die veel verder reikt dan het curriculum.
Onze internationale studenten komen naar België om iets bij te leren, maar vooral om te begrijpen hoe een samenleving werkt. En daar helpt geen enkel handboek bij zoals een echte gemeenschap of community. Via service-learning in PIEC duiken ze meteen in het lokale landschap: organisaties, buurtwerkingen, scholen, vrijwilligersinitiatieven,… noem maar op.
Het resultaat? Studenten leren niet enkel over maatschappelijke verantwoordelijkheid, duurzaamheid of inclusie, ze beleven het. En dat in een land dat voor hen nog voelt als een onbekend terrein vol verrassende gewoontes, kleine rituelen en eigenaardigheden.
Service-learning, wat is dat?
Het vak steunt op twee grote pijlers: een theoretisch kader en een praktische uitwerking. In het theoretische luik verkennen studenten thema’s als maatschappelijke verantwoordelijkheid, de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDGs) en de Inner Development Goals (IDGs). Die laatste zorgen voor verrassend veel herkenning. Zelfbewustzijn, empathie, openheid, samenwerking, moed,… Het zijn stuk voor stuk vaardigheden die internationale studenten dagelijks inzetten om hun weg te vinden in een nieuw land. Theorie en realiteit vallen zo samen.
Daarna komt het deel waar de echte magie gebeurt: de praktijk. Service-learning in PIEC is geen vrijblijvende vorm van vrijwilligerswerk, maar een doelgericht traject dat verschillende fases doorloopt. Het traject start met een behoefteanalyse, gevolgd door een projectontwerp en uitvoering, en eindigt met een slotmoment waarop studenten hun resultaten delen. Onderweg plannen ze, ontwerpen ze, voeren ze uit, botsen ze op onverwachte obstakels en groeien ze in vertrouwen. En ja, projecten mogen mislukken, want een ‘mislukt’ experiment vertelt vaak meer over interculturele samenwerking, communicatie en veerkracht dan een perfect uitgevoerd plan.
“Een ‘mislukt’ experiment vertelt vaak meer over interculturele samenwerking, communicatie en veerkracht dan een perfect uitgevoerd plan.”
Hoe ziet het eruit in de praktijk?
Van community gardening bij STUK tot een escaperoom voor Oxfam, van monoprinting in een Leuvense drukkerij tot workshops rond lichaam en welzijn: elk project bouwde aan een kleine microkosmos van ontmoeting en samenwerking. Soms ontdekten studenten pas na een paar weken wat een organisatie echt nodig had. Soms botsten cultuurverschillen even hard als deadlines. Soms bleek het moeilijker dan gedacht om partners te vinden. Maar telkens opnieuw groeide het besef dat echte maatschappelijke betrokkenheid begint bij luisteren en durven afstemmen.
Vorig jaar was het eerste jaar met dit vak binnen PIEC en dus ook een jaar van leren en bijsturen. Deadlines bleken niet universeel interpreteerbaar, het zoeken naar organisaties die met ons in zee wilden was niet altijd evident omwille van de taal, en het combineren van theorie en praktijk vroeg flexibiliteit van iedereen. Maar net die uitdagingen maakt service-learning in een internationale context zo waardevol: het vak wordt een oefenterrein voor het leven, niet enkel voor studiepunten.
Service-learning binnen PIEC: een schot in de roos!
Binnen het PIEC programma krijgt dit vak een unieke plaats. Waar andere vakken focussen op interculturele competenties, taal, onderwijspraktijken of global citizenship, vormt service-learning de brug tussen het internationaal denken in de klas en het lokaal handelen in de gemeenschap. Het is hét moment waarop studenten ervaren dat wereldburgerschap niet alleen iets is wat je bespreekt, maar iets wat je doet, in kleine, concrete, soms kwetsbare stappen.
Studenten worden door dit vak niet alleen betere professionals, maar vooral bewustere burgers. Ze leren samenwerken met mensen die anders denken, anders leven, anders communiceren en vinden gaandeweg hun plek in een samenleving die hen eerst vreemd leek.
In een wereld die soms heel groot en complex aanvoelt, creëren onze studenten werkbare, warme, inclusieve miniatuurversies ervan.
De wereld in het klein, inderdaad.
Lien Frissen
Docent PIEC
UCLL
