Van theorie naar praktijk: studenten werken mee aan coöperatief wonen
Hoe kunnen studenten theoretische kaders rond economische transitie, circulaire economie en regeneratieve welvaartssystemen vertalen naar de praktijk? Vanuit die vraag wil Jonas Van der Slycken in dit tweede semester voor het eerst Community Service Learning integreren in zijn vak Circulaire Economie en Regeneratieve Welvaartssystemen.
Community Service Learning in het keuzevak ‘Circulaire Economie en Regeneratieve Welvaartsystemen
Het keuzevak ‘Circulaire Economie en Regeneratieve Welvaartsystemen’ brengt studenten uit uiteenlopende opleidingen samen, van architectuur en ruimtelijke planning tot sociaal werk, communicatiewetenschappen, economie en bestuurskunde, en politieke en sociale wetenschappen. Met Community Service Learning wil docent Jonas Van der Slycken de leerstof concreter maken en studenten uit verschillende disciplines actiever laten samenwerken.
Zo krijgen studenten niet alleen inzicht in hoe economische en maatschappelijke transities er in de praktijk kunnen uitzien. Ze ervaren ook hoe ze vanuit hun eigen achtergrond en rol een bijdrage kunnen leveren. “Dat het niet enkel bij het denken blijft, maar ook om het doen draait”, vat Jonas die ambitie samen.
Een studentenwooncoöperatie als concrete context
De CSL-opdrachten zullen aansluiten bij een initiatief rond een studentenwooncoöperatie in Gent. Dat initiatief ontstond binnen een interdisciplinair masterproefatelier van de Stadsacademie, dat Jonas mee begeleidt. Sinds vorig academiejaar onderzoeken studenten er in verschillende masterproeven wat een studentenwooncoöperatie kan betekenen. Ook tijdens de Jokerweek van de opleiding Architectuur krijgt het thema aandacht. Nu vindt het ook zijn weg naar het vak van Jonas.
Een studentenwooncoöperatie wil een betaalbare, sociale, inclusieve en ecologisch duurzame woonvorm mogelijk maken. Een belangrijk uitgangspunt is huren aan kostprijs: de huur dient om de aankoop, het beheer en het onderhoud van de woningen te financieren, niet om extra rendement te genereren. Daarmee sluit het initiatief sterk aan bij de economische modellen en transitiekaders die studenten in het vak bestuderen.
Voor Jonas komen hier verschillende lijnen samen. Door zijn betrokkenheid bij het masterproefatelier kan hij voortbouwen op een netwerk dat in de voorbije periode rond coöperatief wonen is gegroeid. Tegelijk sluit het initiatief inhoudelijk bijna vanzelf aan bij zijn vak.
“Dat het niet enkel bij het denken blijft, maar ook om het doen draait.”
– Jonas Van der Slycken, docent
Diensten ten voordele van een gemeenschap
Het bijzondere aan dit CSL-traject is dat niet alle studenten voor één bestaande organisatie werken. De studentenwooncoöperatie bevindt zich nog in een verkennende fase. De gemeenschap waaraan zij bijdragen, is daardoor ruimer dan één formele opdrachtgever.
Dat betekent niet dat de dienstverlening onbegrensd blijft. Jonas wil de studenten in kleine, interdisciplinair samengestelde groepen laten werken aan concrete en afgebakende opdrachten. Die kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op de organisatie en statuten van de coöperatie, communicatie en outreach, crowdfunding of het betrekken van toekomstige bewoners en de ruimere gemeenschap. Ook een toepassing van het kader rond Community Wealth Building behoort tot de mogelijkheden, in samenwerking met vzw Muntuit.
Elke groep levert zo een afgebakende dienst die de verdere ontwikkeling van het initiatief ondersteunt. Daarbij kunnen studenten samenwerken met betrokken stakeholders, zoals Stad Gent en UGent, die elk vanuit hun eigen positie naar het idee van een studentenwooncoöperatie kijken.
De opdrachten blijven nauw verbonden met de leerinhoud. Studenten maken bijvoorbeeld niet alleen een communicatievoorstel of een aanzet voor een financieringsmodel. Ze moeten ook laten zien hoe de inzichten en kaders uit het vak hun keuzes beïnvloeden. Zo wordt de studentenwooncoöperatie een concrete context waarin studenten theorie omzetten in een bijdrage ten voordele van de gemeenschap.
Een vakontwerp dat verder rijpt
Jonas is nog volop bezig met het vakontwerp, maar de grote lijnen zijn duidelijk. Interdisciplinaire studentengroepen krijgen elk een afgebakende opdracht. Het thema is helder en het netwerk is aanwezig. Sommige onderdelen moeten nog verder rijpen, maar Jonas vertrouwt erop dat de puzzelstukken gaandeweg op hun plaats zullen vallen.
De evaluatie en beoordeling vormen voor hem voorlopig de grootste uitdaging. Hoe beoordeel je op een goede manier wat studenten leren en bijdragen binnen zo’n CSL-traject? Een reflectieverslag dat studenten thuis schrijven, is in tijden van generatieve AI niet langer vanzelfsprekend. Jonas hoopt via tijd, creatief denkwerk en uitwisseling met anderen tot een passende evaluatievorm te komen.
Ook de reactie van de studenten vindt hij spannend. Zullen zij de interdisciplinaire samenwerking en de concrete dienstverlening als een meerwaarde ervaren? En wat zullen hun bijdragen opleveren voor de verdere ontwikkeling van de studentenwooncoöperatie?
Het vakontwerp is dus nog in beweging. Vanuit een sterke inhoudelijke aansluiting, een bestaand netwerk en concrete diensten ten voordele van de gemeenschap groeit stap voor stap een nieuwe CSL-praktijk. Ik kijk er alvast naar uit om te zien hoe Jonas daar in het tweede semester samen met zijn studenten vorm aan geeft.
Lobke Van Damme
Onderwijsondersteuner
